Nguyên nhân bùn nổi ở bể lắng và cách khắc phục hiệu quả

Bùn nổi ở bể lắng là gì?

Bùn nổi ở bể lắng là hiện tượng các bông bùn hoạt tính thay vì lắng xuống đáy bể thì lại kết khối, mất khả năng lắng và nổi lên trên bề mặt, tạo thành những mảng bùn dày có màu nâu hoặc đen, trôi theo dòng nước ra ngoài đầu ra

Sự cố này làm tăng mạnh hàm lượng chất rắn lơ lửng (TSS) và COD của nước thải sau xử lý, gây nguy cơ xả thải vượt chuẩn pháp luật

Nguyên nhân bùn nổi ở bể lắng và cách giảm bùn

1. Hiện tượng khử Nitrat hóa (Denitrification)

• Cơ chế: Khi nước thải chứa hàm lượng Nitơ (Amoni, Nitrat) cao từ bể hiếu khí chảy sang bể lắng, nếu bùn bị lưu lại quá lâu ở đáy bể lắng, môi trường tại đó sẽ trở nên thiếu khí (cạn kiệt oxy) 
• Kết quả: Vi khuẩn khử nitrat sẽ hoạt động, chuyển hóa Nitrat thành khí Nitơ . Các bong bóng khí Nitơ này bám dính vào các bông bùn, kéo chúng nổi lên mặt bể 
• Dấu hiệu: Bùn nổi lên từng mảng lớn, có các bong bóng khí nhỏ bám xung quanh, bùn vẫn có màu nâu sáng hoặc nâu đen nhưng không bị nhớt

2. Hiện tượng bùn phát triển quá mức (Bulking Sludge do vi khuẩn sợi)

• Cơ chế: Do tỷ lệ dinh dưỡng mất cân bằng (thiếu Nitơ, Phốt pho), độ pH thấp, hoặc lượng oxy hòa tan (DO) ở bể hiếu khí trước đó quá thấp 
• Kết quả: Các loại vi khuẩn dạng sợi (Filamentous bacteria) phát triển mạnh mẽ, làm cho cấu trúc bông bùn trở nên cồng kềnh, xốp, giữ nhiều nước và không thể lắng xuống đáy.
• Dấu hiệu: Bùn khó lắng trong ống đong thí nghiệm (chỉ số SV30 rất cao), bùn nổi thành một lớp mịn, dày và bao phủ diện rộng trên mặt bể lắng.

3. MLSS quá cao – bùn già

Bùn già có cấu trúc yếu, dễ phân hủy → tạo khí → nổi bùn.

Dấu hiệu:

• Màu bùn sẫm, đen

• Vi sinh hoạt động yếu

• Tốc độ lắng chậm

4. Shock tải – thay đổi tải lượng đột ngột

• BOD, COD đầu vào tăng bất thường

• Lưu lượng xả tăng đột ngột

• Thay đổi pH, hoá chất

Vi sinh không kịp thích nghi → gây rối loạn quá trình lắng.

5. Hoạt động tuần hoàn – xả bùn không hợp lý

• Không xả bùn định kỳ

• Lượng bùn tuần hoàn (RAS) không đủ

• Bùn mới chưa kịp ổn định → nổi

6. Sục khí ở Aerotank không đều

• DO thấp

• Một số vị trí thiếu oxy → vi sinh yếm khí phát triển

• Sinh khí kéo bùn nổi lên

Cách khắc phục hiện tượng bùn nổi ở bể lắng

 Kiểm soát lại MLSS

Giảm MLSS bằng cách:

• Tăng lưu lượng xả bùn

• Điều chỉnh RAS để giảm lượng bùn quay về

MLSS nên duy trì: 2.500 – 4.000 mg/L (tuỳ loại hệ thống)

Tăng DO – cải thiện sục khí

• DO cần duy trì 2–4 mg/L

• Kiểm tra đường ống thổi khí, đầu phân phối khí

• Tăng cường sục khí khu vực bùn già

 Bổ sung dinh dưỡng N – P

Tỷ lệ C:N:P thích hợp:
100 : 5 : 1

Thiếu N–P → bùn dạng sợi tăng mạnh → gây nổi bùn.

Tăng tuần hoàn bùn (RAS)

Giúp kéo bùn về bể Aerotank → hạn chế lắng lâu → tránh phát triển yếm khí.

Tỷ lệ RAS khuyến nghị:
30–70% tùy hệ thống.

 Dùng men vi sinh để giảm bùn và ổn định hệ vi sinh

Giải pháp tối ưu nhất để chấm dứt bùn nổi là sử dụng men vi sinh chuyên phân hủy bùn, giúp:

• Giảm bùn dư 30–60%

• Hạn chế bùn dạng sợi

• Cải thiện khả năng lắng

• Ổn định hệ vi sinh

• Giảm SVI nhanh

Phòng ngừa bùn nổi trong quá trình vận hành

• Kiểm tra DO hàng ngày

• Kiểm soát tải lượng vào bể

• Xả bùn định kỳ

• Duy trì dinh dưỡng N–P ổn định

• Theo dõi MLSS và SVI 2–3 lần/tuần

• Hạn chế sốc hóa chất

Bùn nổi ở bể lắng là dấu hiệu hệ vi sinh mất ổn định hoặc tải lượng – vận hành không phù hợp.
Để xử lý hiệu quả, cần:

• Kiểm soát MLSS

• Tăng DO

• Điều chỉnh tuần hoàn bùn

• Cân bằng dinh dưỡng

• Kết hợp men vi sinh để làm khỏe hệ vi sinh và giảm bùn nhanh

Tham khảo men vi sinh giảm bùn Microbe lift SA tại đây: https://visinhmicrobelift.com/men-vi-sinh-giam-bun

                                                                                      Men vi sinh giảm bùn Microbe lift SA

HOTLINE : 0879 168 789